Әлеуметтік-мәдени антропология

Әлеуметтік-мәдени антропология

БIЛIКТIЛIГІ

  • бiрiншi жоғары бiлiм - гуманитарлық білім бакалавры

ТҮЛЕКТЕР МОДЕЛІ

ON1 Әлеуметтік-мәдени антропологияның негізгі теориялық бағыттары мен ұғымдарын, сондай-ақ антропологиялық мектептер мен әдіснамалық тәсілдердің тарихи дамуын терең меңгергенін көрсету
ON2 Әлеуметтік және мәдени құбылыстарды салыстырмалы, мәдениетаралық және этнографиялық талдау әдістері арқылы сараптай білу үшін алынған білімді көрсету
ON3 Далалық зерттеулер жүргізу дағдыларын меңгеру, оның ішінде сұхбат алу, бақылау жүргізу, этнографиялық жазбалар мен күнделік толтыру әдістерін қолдана білу және қолданбалы салалардың принциптері мен әдістерін дәлелдей білу
ON4 Әлем халықтарының мәдени әртүрлілігін түсініп, этностардың, діндердің, тілдер мен әлеуметтік тәжірибелердің ерекшеліктерін талдай білу және антропологиялық зерттеулерде қолданылатын арнайы бағдарламалық-техникалық құралдарды меңгеру
ON5 Мәдени артефакттар, рәміздер, салт-жоралар мен тәжірибелерді тарихи және әлеуметтік контекстте сыни талдай білу және оларды түсіндіруге арналған теориялық тәсілдерді негіздей білу
ON6 Тарихи, этнологиялық, мәдениеттанулық және әлеуметтік-мәдени зерттеулердің заманауи әдіснамалық қағидаттары мен әдістерін жетілдіру және кеңейту қабілетіне ие болу, сондай-ақ күрделі ғылыми мәселелерді шешуде пәнаралық білімді талқылай және біріктіре білу
ON7 Әлеуметтік-мәдени зерттеулерде қолданылатын негізгі әдістерді, амалдары мен тәсілдерді ғылыми тұрғыда түсініп, оларды нақты практикалық және теориялық жағдайларда тиімді қолдана білу
ON8 Ғылыми, экспедициялық және қолданбалы антропологиялық зерттеулерде құбылыстар мен процестерді, олардың өзара байланыстары мен динамикасын сипаттауда модельдеу әдістерін, сондай-ақ заманауи ақпараттық технологиялар мен мамандандырылған компьютерлік бағдарламаларды тиімді қолдана білу
ON9 Әлеуметтік, мәдени немесе технологиялық өзгерістер нәтижесінде туындайтын тәуекелдердің дамуына байланысты проблемаларды ғылыми тұрғыда талдап, олардың салдарларын сыни бағалау және дәлелді тұжырымдар жасай білу
ON10 Ғылыми және қолданбалы зерттеулерде түрлі материалдар мен дереккөздерді тиімді пайдалана отырып, алынған ақпаратты жүйелі түрде талдау және әлеуметтік-мәдени үдерістердің мүмкін болашақ дамуына қатысты негізделген болжамдар жасай білу
ON11 Әлеуметтік-мәдени антропологияның принциптеріне сүйене отырып, мәдени және әлеуметтік құбылыстардың пайда болуы мен трансформация үдерістерін болжай білу, сондай-ақ осы өзгерістердің салдарын тиімді басқаруға бағытталған заманауи инновациялық әдістерді қолдана отырып, дәйекті басқарушылық шешімдер қабылдай білу
ON12 Әлеуметтік-мәдени антропологияның теориялық тұжырымдамалары мен әдіснамалық негіздеріне сүйене отырып, мәдени құбылыстар мен әлеуметтік тәжірибелердің әртүрлі көріністеріне қатысты ғылыми дәлелденген жеке пайымдаулар мен интерпретациялар қалыптастыра білу

Бағдарлама паспорты

Мамандығы
Әлеуметтік-мәдени антропология
Мамандық шифры
6B02214
Факультеті
Тарих

пәндер

пәндер

Абай ілімі
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Мақсаты – болашақ мамандардың бойында өзін-өзі тану қабілетін қалыптастыру, Абай ілімін қазіргі Қазақстанның руханилығы мен зиялылығының негізі ретінде пайдалану, ел бірлігін және қоғамның азаматтық ынтымағын нығайту мақсатында өзінің кәсіби білімін, түсінігі мен қабілеттерін гуманизм және білім беру призмасы арқылы қолдана білу. Оқытылатын болады: Абай ілімі туралы түсінік; оқыту қайнары; Абай ілімінің құрамдас бөліктері; Абай ілімінің категориялары; Абай бағалау құралдары; Абай ілімінің мәні мен мағынасы.

Адам тіршілігі қауіпсіздігінің негіздері
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пән адамның өмір сүру ортасында туындайтын қауіпті және зиянды факторлардан қауіпсіздікті қамтамасыз етудің теориялық және практикалық негіздерін, төтенше жағдайларда төнетін қауіп-қатерлерден қорғану ережелерін білуге студенттерді даярлау, зардап шеккендерге алғашқы көмек көрсету бойынша практикалық дағдыларды меңгеруге бағытталған.

Ақпараттық қауіпсіздік негіздері
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пәннің мақсаты: студенттерге мемлекеттің, ұйымдар мен тұлғаның ақпараттық қауіпсіздік негіздерін бағалау, ақпаратты қорғау мәселелерін және оларды шешу жолдарын анықтау қабілетін қалыптастыру. Пәнді зерделеу кезінде ақпараттық қауіпсіздіктің заңнамалық базасы қарастырылады, ықтимал қауіптер тізбесі келтіріледі. Пән ақпараттық қауіпсіздік қатерлеріне қарсы іс-қимылдың негізгі тәсілдерін қолдануға мүмкіндік береді.

Антропологиялық подкастинг және деректі әңгімелеу
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пәннің мақсаты – подкастинг пен деректі баяндау арқылы мәдени құбылыстарды антропологиялық тұрғыдан жеткізу тәсілдерін меңгерту. Студенттер нақты өмірлік оқиғаларды ғылыми және этикалық тұрғыда баяндап, мәдениетаралық түсіністікке ықпал ететін медиаконтент жасай білуге үйренеді.

Әл-Фараби және қазіргі заман
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пәннің мақсаты – студенттердің әлемдік және ұлттық мәдениеттің даму контекстіндегі ұлы түркі ойшылы Әбу Насыр әл-Фарабидің ғылыми және философиялық мұрасы туралы түсініктерді қалыптастыру. Әл-Фараби мұрасының ерекшеліктері және оның түркі философиясының қалыптасуына тигізген әсері; шығыс философиясының Еуропалық Ренессансқа әсер ету сипаты; ұлттық және әлемдік философия тарихының дәстүрлі және қазіргі заманғы мәселелері қарастырылады.

Батыс әлемінің әлеуметтік-мәдени антропологиясы
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пәннің мақсаты – Батыс әлеміндегі әлеуметтік-мәдени құрылымдарды, құндылықтар жүйесін, институттар мен мәдени үлгілерді антропологиялық тұрғыда зерттеу. Студенттер Еуропа мен Солтүстік Америка қоғамдарының тарихи дамуы, индивидуализм, зайырлылық, тұтынушылық мәдениет және әлеуметтік стратификация сияқты ұғымдарды талдайды. Сонымен қатар, курс Қазақстан қоғамын салыстырмалы контексте қарастыра отырып, жаһандық мәдени айырмашылықтарды түсінуге бағытталған.

Гендерлік антропология (ағылшын тілінде)
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пәннің мақсаты – гендер ұғымын әлеуметтік құрылымдар, мәдени нормалар және билік қатынастары жүйесінде антропологиялық тұрғыдан түсіндіру. Студенттер әртүрлі қоғамдардағы гендерлік рөлдер, жыныстық және гендерлік идентичтілік, еңбек бөлінісі, дене мен сексуалдылықтың мәдени репрезентацияларын талдайды. Курс феминистік антропология, квир-теория және интерсекционалдық әдістермен таныстыруға бағытталған.

Ғылыми зерттеудің әдістері
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Мақсаты: әдіснамалық және ғылыми мәдениетті қалыптастыру; ғылыми зерттеулерді ұйымдастыру мен жүргізуде білім, білік және дағдылар жүйесін қалыптастыру. Зерттеудің жалпы ғылыми әдістері, оның ішінде ғылыми білімнің объективті мазмұнын табу үшін ғылыми ақпаратты іздеу, өңдеу, жүйелеу, талдау, синтездеу, жалпылау және дәлелдеу әдістері зерделенеді.

Жалпы фольклористика
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пән мақсаты: фольклордың даму тарихы, негізгі бағыттары, әдістері мен мектептері туралы білімдер жүйесін қалыптастыру. Пәнді оқытуда келесі аспектілер қарастырылады: фольклорды зерттеудегі мектептер мен бағыттар, фольклордық дәстүрлерді зерттеудің әдістемесі, фольклор түрлері, халық ауыз әдебиеті, фольклор тарихнамасы, фольклорлық диалекттер, фольклордың ареологиясы, фольклор және дәстүр ауыз әдебиеті формасы ретінде.

Жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың құқықтық негіздері
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пәннің мақсаты: Мемлекеттік билік органдарының, саяси және қоғамдық ұйымдардың сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы қызметін талдау қабілетін қалыптастыру. Қазіргі қоғамдағы сыбайлас жемқорлық мәселелері туралы объективті білім беру. Жасанды интеллектінің (ЖИ) сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау, алдын алу және талдау үдерістеріндегі рөлін көрсету. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың негізгі ережелерін түсіндіру. Қазіргі заманғы цифрлық технологиялар мен ЖИ-дің талдамалық құралдарын ескере отырып, сыбайлас жемқорлықты еңсеру дағдыларын үйрету.

Инклюзияға кіріспе
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пәннің мақсаты: инклюзивті білім беру негіздерінің ғылыми-теориялық білімдер жүйесін меңгеру, ерекше білім беру қажеттіліктері бар тұлғалармен өзара әрекеттесуді ұйымдастырудың құндылық бағдарларын қалыптастыру, инклюзивті ортада кәсіби қызмет саласындағы құзыреттерді меңгерту

Кәсіпкерлік
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пән студенттердің экономикалық ойлауын қалыптастыруға және кәсіпкерлік құзыреттерін дамытуға бағытталған. Курстың аясында нарықтық экономиканың негізгі заңдылықтары мен кәсіпкерлік қызметті ұйымдастырудың негіздері қарастырылады. Студенттер экономиканың жұмыс істеу механизмін, бизнестің әлеуметтік-экономикалық дамудағы рөлін, кәсіпкерлікті құру және жүргізу кезеңдерін зерттейді.

Қазақстан мәдениеті ғаламдық контексте (ағылшын тілінде)
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пәннің мақсаты – студенттерді мәдени антропологияның классикалық және заманауи теориялық бағыттарымен, жаһандық әдіснамалық тәжірибелерімен таныстыра отырып, Қазақстан мәдениетінің өзіндік болмысын терең пайымдауға баулу. Әлемдік мәдениетаралық өзара ықпалдастық контекстінде қазақстандық құндылықтар жүйесін, дәстүрлер мен идентификация үдерістерін саралау арқылы еліміздің мәдени антропологиялық бейнесін қалыптастыруға бағытталған.

Қолданбалы антропология
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пәннің мақсаты – антропологиялық білім мен әдістерді заманауи әлеуметтік, мәдени, экономикалық және технологиялық мәселелерді шешуде қолдануды меңгерту. Студенттер денсаулық сақтау, білім беру, урбанизация, даму, қоршаған орта және мәдени саясат салаларындағы қолданбалы зерттеу мысалдарын талдайды. Курс Қазақстан және Орталық Азия жергілікті қауымдастықтармен жұмыс істеуде антропологиялық тәсілдерді практикалық деңгейде пайдалануға бағытталған.

Мерекелер мен ойындар антропологиясы (ағылшын тілінде)
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пәннің мақсаты – мерекелер мен ұлттық ойындарды ұжымдық жады, мәдени рәміз және әлеуметтік қатынастардың көрінісі ретінде антропологиялық тұрғыда зерделеу. Студенттер дәстүрлі ойындар мен мерекелік тәжірибелердің қауымдастықты біріктірудегі, билік қатынасын бейнелеудегі және мәдени сәйкестікті нығайтудағы рөлін зерттейді.

Нормативтік-құқықтық этнология
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пәннің мақсаты – әртүрлі этностардағы дәстүрлі құқықтық жүйелер мен нормаларды этнологиялық тұрғыдан зерделеу және оларды қазіргі құқықтық процестермен байланыстыра білу. Студенттер әдет-ғұрып құқығы, руаралық дауларды шешу тәжірибелері, құқықтық сана мен заң мәдениеті секілді ұғымдарды салыстырмалы контексте талдайды. Курс Қазақстандағы құқықтық дәстүрлер мен көпэтносты қоғамдағы құқықтық реттеу ерекшеліктерін түсіндіруге бағытталған.

Отбасы институты және неке антропологиясы
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пәннің мақсаты – әртүрлі мәдениеттердегі отбасы мен некенің әлеуметтік, экономикалық, ритуалдық және символдық маңызын антропологиялық тұрғыда зерделеу. Студенттер туыстық жүйелерді, неке формаларын, гендерлік рөлдерді және отбасы құрылымдарының тарихи-мәдени өзгерісін салыстырмалы әдіспен талдайды.

Өнер антропологиясы (ағылшын тілінде)
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пәннің мақсаты – өнерді мәдениет пен қоғамның бір бөлігі ретінде антропологиялық тұрғыдан зерделеу. Студенттер бейнелеу, сәндік, орындаушылық өнер түрлерін, сондай-ақ символизм мен эстетикалық кодтарды әртүрлі мәдени контекстерде талдайды. Курс өнер туындыларын тек эстетикалық емес, әлеуметтік, діни және тарихи мәні бар мәдени артефакт ретінде қарастыруға бағытталған.

Символдар мен таным антропологиясы
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пәннің мақсаты – символдар жүйесі мен танымдық үдерістердің мәдениеттерде қалай құрылатынын антропологиялық тұрғыда түсіндіру. Студенттер мифтер, рәміздер, тіл мен ұғымдар арқылы әлемді тану жолдарын зерттей отырып, мәдени сананың қалыптасуындағы символиканың рөлін меңгереді.

Тағам мәдениетінің этнографиясы
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пәннің мақсаты – тағам және тамақтану тәжірибесін мәдениет пен қоғам контексінде этнографиялық тұрғыдан зерттеу. Студенттер азық-түлік өндіру, тұтыну, дастарқан этикеті, тағамдық тыйымдар мен ритуалдар, сондай-ақ тамақтың символдық мәнін талдайды. Курс тамақ мәдениетін әлеуметтік құрылым, бірегейлік және мәдени алмасу призмасы арқылы түсінуге бағытталған.

Туризм антропологиясы (ағылшын тілінде)
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пәннің мақсаты – туризм құбылысын мәдениетаралық байланыс, кеңістік, идентичтік және жаһандану тұрғысынан антропологиялық талдау. Студенттер туризмнің жергілікті мәдениетке әсерін, мәдени мұраның коммерциялануын және «экзотикалық» бейнелердің қалыптасуын зерттейді. Курс туризмді әлеуметтік тәжірибе мен мәдени репрезентация формасы ретінде қарастырады, оның ішінде Қазақстандағы этнотуризм мен мәдени маршруттардың антропологиялық ерекшеліктеріне назар аударады.

Экология және тұрақты даму
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пән студенттерде экологиялық дүниетанымды қалыптастыруға, табиғат пен қоғам арасындағы өзара байланысты ғылыми тұрғыда түсіндіруге және тұрақты дамудың мақсаттары мен принциптері жөнінде кешенді білім беруге бағытталған. Пән аясында жаһандық және өңірлік экологиялық мәселелер, қоршаған ортаны қорғау, табиғи ресурстарды тиімді пайдалану жолдары қарастырылады. Студенттер тұрақты даму саласында ғылыми негізделген, жауапты шешімдер қабылдау дағдыларын меңгереді.

Экологиялық антропология
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пәннің мақсаты – адам мен табиғат арасындағы өзара байланысты мәдени-антропологиялық тұрғыдан түсіндіру. Студенттер табиғи орта мен әлеуметтік құрылымның өзара ықпалдасуын, экожүйенің өзгерісіне адамның бейімделу механизмдерін және дәстүрлі қоғамдардың табиғатты пайдалану тәсілдерін ғылыми негізде талдайды.

Экономикалық антропология
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пәннің мақсаты – әртүрлі мәдениеттердегі экономикалық қатынастардың мәнін антропологиялық тұрғыдан түсіндіру. Бұл пән арқылы студенттер дәстүрлі және қазіргі қоғамдардағы айырбас, меншік, еңбек және тұтыну формаларын, сондай-ақ экономика мен мәдениеттің өзара байланысын тереңірек зерттейді.

Этномедиа және визуалды мәдениет
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пәннің мақсаты – студенттерге заманауи медиамәдениеттегі этностық кодтар мен визуалды репрезентациялардың маңызын түсіндіру, этномәдени бейнелердің медиадағы көрінісін ғылыми тұрғыда талдауға дағдыландыру және визуалды контент арқылы мәдени мағыналарды тануға қабілет қалыптастыру.

Этномузыка
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пәннің мақсаты – музыканы этникалық мәдениеттің бірегей көрінісі ретінде зерттейтін этномузыкатану саласының негізгі ұғымдары мен әдістерін меңгерту. Студенттер музыка мен мәдениет арасындағы байланысты, дыбыстық дәстүрлердің әлеуметтік маңызын және музыканың ұлттық идентичтікті білдірудегі рөлін талдайды. Курс қазақ халқының дәстүрлі музыкасын (қобыз, домбыра, жыр-терме, күй) этнографиялық және семиотикалық тұрғыдан зерделеуге бағытталған.

Этнопедагогика негіздері
  • Бақылау түрі - [АБ1+MT+АБ2+Емтих] (100)
  • Сипаттамасы - Пәннің мақсаты – этнопедагогиканың теориялық негіздерін, ұлттың тәрбиелік тәжірибесін және халықтық білім беру дәстүрлерін жүйелі түрде меңгерту. Студенттер қазақ халқының дүниетанымы мен мәдениетіне негізделген тәлім-тәрбие үлгілерін зерттей отырып, этникалық құндылықтарды қазіргі педагогикалық практикамен байланыстыра білуге үйренеді. Курс ұлттық тәрбие жүйесін салыстырмалы педагогикалық тұрғыда қарастыруға бағытталған.

2023-2026 жылдардағы мәліметтер көрсетілген

ТӘЖІРИБЕЛЕР

Дипломалды
  • Бақылау түрі - Защита практики
  • Сипаттамасы - Практиканың мақсаты – оқу процесі барысында алынған теориялық білімді тереңдету және бекіту, іріктеу және жүйелеу материал үшін дипломдық жұмысты орындау; дипломдық жұмысты жазу; дипломдық жұмысты алдын ала қорғау

Өндірістік
  • Бақылау түрі - Защита практики
  • Сипаттамасы - Практиканың мақсаты – таңдаған мамандық саласында кәсіби білімді қалыптастыру, бағдарламаның бағыттары мен арнайы пәндері бойынша алынған теориялық білімді бекіту, таңдаған мамандандырылған даярлық бағыты бойынша қажетті кәсіби құзыреттілікті меңгеру. Өндірістік практика практикалық құзыреттілікті қалыптастыру үшін жағдай жасауға арналған

Учебная
  • Бақылау түрі - Защита практики
  • Сипаттамасы - Практиканың мақсаты – алған теориялық білімдерін бекіту, студенттерге кәсіби бағыт беру; кафедраның, факультеттің, университеттің ғылыми қызметі бағыттарымен, құрылымымен танысу. Кафедрадан бекітілген практикаға жауапты оқытушылардың кеңесі, бағыт-бағдары зерделенетін болады; кафедраның ғылыми бағыттарымен, факультет пен университет құрылымымен танысу

2023-2026 жылдардағы мәліметтер көрсетілген